Euroscepticism, Future of the EU

Differential integration as the way to accommodate Euroskeptical majorities?(In Dutch)

A contribution by our colleagues Hans Vollaard and Caspar van den Berg  in the Opinion section of the Volkskrant:

Deze bijdrage is als opiniestuk verschenen in de Volkskrant, 28-01-2012.

Het overleven van de EU

De regeringen van de EU-lidstaten proberen samen de problemen met de Euro aan te pakken. Zij willen nu in een verdrag vastleggen dat alle lidstaten hun financiële huishouden goed op orde hebben. In Zweden, Finland, Tsjechië, Ierland en vooral het Verenigd Koninkrijk kan dat verdrag op protest rekenen. Ondertussen wensen in Nederland SP en PVV dat kiezers via een referendum zich tegen het verdrag zouden kunnen uitspreken. Het tekent de spanning tussen het Europese niveau waarop problemen worden aangepakt en het nationaal niveau waar de steun vandaan moet komen. De Europese Unie moet die spanning het hoofd bieden, wil ze overleven.

De regeringen van Griekenland en Italië hebben in 2011 allebei moeten plaatsmaken voor een bestuur geleid door technocraten. Mede op aandringen van de Duitse bondskanselier Merkel en de Franse president Sarkozy is dat technocratenbestuur vooral bedoeld om nationale blokkades tegen de Europese aanpak van de Euro-crisis te doorbreken. Wil de EU overleven, dan moet de Euro overleven, aldus Merkel. Dat zou kunnen. De vraag is echter of deze aanpak van de Euro-crisis op de langere termijn niet evenzeer de toekomst van de EU op het spel zet.

Een nationale regering wordt blijkbaar buitenspel gezet als zij niet meewerkt op Europees niveau. Daar valt in het geval van Berlusconi misschien nog wat voor te zeggen. Toch is er een probleem wanneer deze ‘buitenspelregel’ het structureel moeilijker maakt om nationale referenda over Europese vraagstukken te houden en eurosceptische partijen in de regering op te nemen. Als referenda en eurosceptici de Europese aanpak van Europese problemen verstoren, wordt hen de pas afgesneden. De Duitse oud-minister van Buitenlandse Zaken Joschka Fischer dreigde afgelopen week de Ieren nog met de gevolgen van een referendum over het nieuwe Euro-verdrag. Ook in Nederland is de Europese afkeer van referenda en eurosceptische partijen te zien. Van een referendum over de opvolger van de Europese Grondwet is het niet gekomen. En juist op het Europa-dossier kent de eurosceptische PVV geen afspraken met Ruttes minderheidskabinet.

Zonder referenda en eurosceptische regeringspartijen zijn er nog maar weinig mogelijkheden in de EU voor direct verzet tegen (verdere) Europese integratie. In de Europese Raad van regeringsleiders en staatshoofden, de Raad van Ministers, laat staan de Europese Commissie en de Europese Centrale Bank, is daar nu al nauwelijks ruimte voor. En zo lang ze geen meerderheid hebben, zijn eurosceptici zo permanent tot de oppositie in het nationale en het Europese Parlement veroordeeld.

Als eurosceptische partijen en kiezers weinig oppositie binnen de EU kunnen voeren, dan lokt dat oppositie tegen de EU uit. Groeiende euroscepsis zou dan alsnog het einde van de EU betekenen, ook al zou de Euro vooreerst zijn gered. Als de EU wenst te overleven, dan moet zij de spanning tussen een Europese aanpak van problemen en nationale steunverwerving dus beter vorm geven.

Een voorlopige oplossing is nu om lidstaten met een eurosceptische meerderheid niet aan alle vormen van Europese integratie mee te doen. Het Verenigd Koninkrijk en Denemarken kennen bijvoorbeeld diverse uitzonderingsposities. Ze doen bijvoorbeeld niet met de Euro mee. Daarnaast moet het Europees Parlement dringend een platform worden waarin eurosceptici met euro-realisten en euro-federalisten echt zichtbaar in debat gaan. Europese instellingen moeten namelijk meer ruimte bieden voor eurosceptische tegenkrachten om de steun van eurosceptische kiezers en partijen voor het gehele Europese project niet volledig kwijtraken.

Advertisements

One thought on “Differential integration as the way to accommodate Euroskeptical majorities?(In Dutch)

  1. Its such as you learn my thoughts! You appear to understand
    so much approximately this, like you wrote the e-book in it or something.
    I believe that you just can do with some percent to power the
    message house a bit, however other than that, that is wonderful blog.
    An excellent read. I will certainly be back.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s